Als kanker niet meer te genezen is, begint de palliatieve fase. Deze fase kan kort duren, maar ook maanden of jaren. Behandelingen kunnen nog gericht zijn op het remmen van de kanker, het verlengen van het leven en het verminderen van klachten. Ook kwaliteit van leven is belangrijk.
Eten, drinken en bewegen kunnen in deze periode helpen om je conditie, spierkracht en kwaliteit van leven zo goed mogelijk te ondersteunen. Wat voor jou belangrijk en haalbaar is, kan tijdens de palliatieve fase veranderen. Daarom is persoonlijk advies nodig.
Gaat het om de laatste weken van het leven?
Lees dan de pagina: Eten en drinken in de laatste levensfase bij kanker.
In de palliatieve fase is er geen voedingsadvies dat voor iedereen hetzelfde is. Wat je nodig hebt, hangt bijvoorbeeld af van je behandeling, je conditie, eventuele klachten, je gewicht en hoeveel je kunt eten.
Onbedoeld gewichtsverlies komt vaak voor bij kanker. Je kunt afvallen doordat je minder eet, maar de ziekte kan ook veranderingen in je stofwisseling veroorzaken. Daardoor kan het lichaam voeding anders gebruiken.
Merk je dat je zonder dat je dat wilt gewicht verliest? Bespreek dit dan met je arts, verpleegkundige of diëtist. Wacht liever niet tot je veel bent afgevallen. Je hoeft geen ondergewicht te hebben om ondervoed te zijn. Ook als je geen ondergewicht hebt, kan veel onbedoeld gewichtsverlies een teken zijn van ondervoeding.
Een oncologiediëtist kan beoordelen wat er aan de hand is en samen met jou kijken welke voeding past bij jouw situatie. Via de Verwijsgids Kanker en bij een Oncologiezorgnetwerk vind je gespecialiseerde diëtisten bij jou in de buurt.
Gebruik niet zomaar vitamines, mineralen, kruidenpreparaten of andere voedingssupplementen.
Sommige supplementen kunnen invloed hebben op de werking van medicijnen of een behandeling. Daardoor kan een medicijn bijvoorbeeld minder goed werken of kun je meer last krijgen van bijwerkingen. Bespreek het gebruik van supplementen daarom altijd met je arts, apotheker of diëtist.
Lees meer over voedingssupplementen bij kanker.
Als gewoon eten niet voldoende lukt, kan soms medische voeding worden ingezet. Denk aan drinkvoeding, sondevoeding of in bijzondere situaties voeding via een infuus.
Of medische voeding zinvol is, hangt af van je situatie en van het doel van de behandeling. Samen met je arts en diëtist bespreek je onder andere:
In een eerdere fase van palliatieve zorg kan medische voeding bijvoorbeeld helpen om genoeg energie en voedingsstoffen binnen te krijgen, als dat nog haalbaar en gewenst is. Bij vergevorderde ziekte kan het doel juist verschuiven naar comfort en kan medische voeding minder zinvol worden.
Tijdens de palliatieve fase kunnen de doelen rond voeding veranderen.
In het begin kan het belangrijk zijn om genoeg te eten en voldoende eiwitten binnen te krijgen. Dat helpt om je gewicht, spiermassa en conditie zo goed mogelijk te behouden.
Lukt eten later steeds minder goed? Dan kan genieten van eten belangrijker worden dan de gewone adviezen voor gezond eten. Kies vooral voor wat je lekker vindt en goed kunt eten. Bespreek met je diëtist wat in jouw situatie belangrijk is.
Bewegen kan helpen om spierkracht, conditie en zelfstandigheid zo lang mogelijk te behouden. Hoeveel beweging mogelijk is, verschilt per persoon. Stem het daarom af op wat je lichaam aankan.
Een wandeling, een stukje fietsen of lichte activiteiten in en om het huis kunnen al vormen van beweging zijn. Heb je weinig kracht, verlies je gewicht of weet je niet goed wat veilig is? Een fysiotherapeut met kennis van kanker kan je helpen om de beweging aan te passen aan jouw situatie.
Lees meer over bewegen bij kanker.
Naarmate het levenseinde dichterbij komt, verandert de rol van eten en drinken. Het lichaam heeft steeds minder behoefte aan voeding en de zorg richt zich steeds meer op comfort en het verminderen van klachten. Ook eerder gestarte medische voeding kan dan worden aangepast of gestopt.
Lees meer over eten en drinken in de laatste levensfase.
Ben je naaste van iemand bij wie het levenseinde nadert? Lees dan ook: Hoe zorg je voor je dierbare als het levenseinde nadert?
Je hoeft vragen over eten, bewegen of andere klachten niet alleen op te lossen. Bespreek met je arts of verpleegkundige waar je tegenaan loopt.
Afhankelijk van je situatie kun je bijvoorbeeld hulp krijgen van een:
Via de Verwijsgids Kanker vind je zorgverleners met ervaring met kanker bij jou in de buurt. Ook je ziekenhuis, huisarts of verpleegkundige kan je helpen om passende ondersteuning te vinden.
Ook lotgenotencontact kan prettig zijn en kan zorgen voor (h)erkenning van emoties. Vind lotgenoten op kanker.nl.
