Mag ik vette vis eten en visolie gebruiken bij chemotherapie?
Ja, je mag vette vis eten tijdens een behandeling met chemotherapie.
Overleg met je behandelend arts of je supplementen met visolie kan gebruiken bij chemotherapie. Ook je (oncologie)diëtist kan je hierover adviseren.
Ons advies
Je kunt vette vis eten wanneer je met chemotherapie wordt behandeld. Vette vis is een bron van belangrijke voedingsstoffen.
Supplementen met visolie kunnen voordelen hebben voor mensen met vergevorderde kanker die worden behandeld met chemotherapie, en die risico lopen om af te vallen of ondervoed zijn. Visoliesupplementen kunnen in die gevallen een positief effect hebben op eetlust, spiermassa en gewicht.
Bespreek het gebruik van visoliesupplementen altijd met je behandeld arts en/of diëtist.
Wat is vette vis?
Vette vis bestaat voor meer dan 5% uit vet. Voorbeelden van vette vis zijn*:
- Makreel
- Haring
- Paling
- Heilbot
- Bokking
- (Atlantische) zalm
- Sardines
Vis past in een gezond voedingspatroon. Vette vis is een belangrijke bron van eiwit, energie en visvetzuren. Visvetzuren zijn goed voor hart en bloedvaten.
* Paling en makreel zijn ook bekende voorbeelden van vette vis. De vissoorten paling en makreel zijn op dit moment niet duurzaam te verkrijgen. Dat betekent dat deze vissen worden overbevist. Als je voor een duurzame keuze wilt gaan, kun je paling en makreel beter vermijden. Lees meer hierover bij het Voedingscentrum of raadpleeg de VISwijzer.
Wat is visolie?
Visolie wordt gemaakt uit vette vis. Je kan het kopen als visoliesupplementen. De vetten in visolie worden ook wel omega 3-vetzuren genoemd. Omega 3-vetzuren kunnen voordelen hebben voor mensen met vergevorderde kanker die worden behandeld met chemotherapie, en die risico lopen om af te vallen of ondervoed zijn. Visoliesupplementen kunnen in die gevallen een positief effect hebben op eetlust, spiermassa en gewicht.
Omega 3-vetzuren beschermen ook tegen hart- en vaatziekten en passen in een gezond voedingspatroon.
Visolie bij chemotherapie
In het verleden was het advies om geen visolie te nemen bij sommige soorten chemotherapie. Er werd gedacht dat de chemotherapie minder goed zou werken door visolie. Dit advies was gebaseerd op onderzoeken die zijn gedaan bij dieren en een hele kleine groep mensen. Vanwege het weinige onderzoek naar visolie en chemotherapie en mogelijke voordelen van visolie heeft de LWDO hun standpunt nu aangepast.
De Landelijke Werkgroep Diëtisten Oncologie (LWDO), waarmee het Wereld Kanker Onderzoek Fonds samenwerkt, volgt nu het advies van de European Society for Clinical Nutrition and Metabolism (ESPEN). De ESPEN richtlijnen luiden: Bij patiënten met vergevorderde kanker die chemotherapie krijgen en het risico lopen op ondervoeding, is het aan te raden om omega 3-vetzuren of visolie toe te dienen om eetlust, de voedselinname en het lichaamsgewicht te stimuleren.
Mogelijke voordelen van visolie bij chemotherapie
Volgens ESPEN kan visolie mogelijk voordelen hebben voor mensen met vergevorderde kanker die chemotherapie krijgen. Deze mensen hebben namelijk kans op ondervoeding en verlies van gewicht en spieren. De visvetzuren uit visolie kunnen de eetlust, spiermassa en lichaamsgewicht verbeteren.
Voor zorgprofessionals
Bij het adviseren van patiënten is het een afweging of visolie supplementen nodig en nuttig kunnen zijn. Het is goed om de volgende vragen te overwegen:
- Wordt er door de patiënt vette vis gegeten, en krijgt de patiënt op deze manier voldoende omega 3-vetzuren binnen?
- Bevindt de patiënt zich in de groep mensen die mogelijk baat kunnen hebben bij visolie supplementen?
Op basis van deze afwegingen kan in overleg met de arts een keuze worden gemaakt.
Wat blijkt uit onderzoek?
Laboratoriumonderzoek
In laboratoriumonderzoek met muizen is ontdekt dat kankercellen door grote hoeveelheden PIFA’s (vetzuren die kunnen voorkomen in visolie) in het bloed minder gevoelig worden voor bepaalde soorten chemotherapie. Het gaat hierbij om de chemotherapieën: Irinotecan, Carboplatin, Cisplatinum en Oxaliplatin.
Maar resultaten uit laboratoriumonderzoek met muizen kunnen niet één op één worden vertaald naar de mens.
Onderzoek bij mensen met kanker
Uit onderzoek bij een kleine groep gezonde mensen bleek dat de hoeveelheid PIFA’s in het bloed steeg door visoliesupplementen.
In een ander onderzoek bij een kleine groep mensen met longkanker die chemotherapie kreeg, zagen onderzoekers ook dat de hoeveelheid PIFA’s in het bloed steeg door visolie. Maar dit had geen invloed op de werking van chemotherapie.
Andere onderzoeken laten zien dat mensen die chemotherapie krijgen voor vergevorderde kanker baat kunnen hebben bij visvetzuren en dan met name EPA/DHA vetzuren. Vaak heeft deze groep mensen een grotere kans op gewichtsverlies of ondervoeding. Deze onderzoeken laten zien dat visvetzuren de eetlust, voedselinname, spiermassa en lichaamsgewicht kunnen verbeteren.
Ook zijn er aanwijzingen dat visvetzuren kunnen beschermen tegen neuropathie (zenuwschade) door chemotherapie.
Bronnen
Dit artikel is bijgewerkt in april 2026.
- Arends, J., Bachmann, P., Baracos, V., Barthelemy, N., Bertz, H., Bozzetti, F., Fearon, K., Hütterer, E., Isenring, E., Kaasa, S., Krznaric, Z., Laird, B., Larsson, M., Laviano, A., Mühlebach, S., Muscaritoli, M., Oldervoll, L., Ravasco, P., Solheim, T., Strasser, F., … Preiser, J. C. (2017). ESPEN guidelines on nutrition in cancer patients. Clinical nutrition (Edinburgh, Scotland), 36(1), 11–48. https://doi.org/10.1016/j.clnu.2016.07.015
- Camargo, C. Q., Mocellin, M. C., Brunetta, H. S., Chagas, T. R., Fabre, M. E. S., Trindade, E. B. S. M., Silva, E. L. D., & Nunes, E. A. (2019). Fish oil decreases the severity of treatment-related adverse events in gastrointestinal cancer patients undergoing chemotherapy: A randomized, placebo-controlled, triple-blind clinical trial. Clinical nutrition ESPEN, 31, 61–70. https://doi.org/10.1016/j.clnesp.2019.02.015
- Daenen, L. G., Cirkel, G. A., Houthuijzen, J. M., Gerrits, J., Oosterom, I., Roodhart, J. M., van Tinteren, H., Ishihara, K., Huitema, A. D., Verhoeven-Duif, N. M., & Voest, E. E. (2015). Increased Plasma Levels of Chemoresistance-Inducing Fatty Acid 16:4(n-3) After Consumption of Fish and Fish Oil. JAMA oncology, 1(3), 350–358. https://doi.org/10.1001/jamaoncol.2015.0388
- De van der Schueren, M. A. E., Laviano, A., Blanchard, H., Jourdan, M., Arends, J., & Baracos, V. E. (2018). Systematic review and meta-analysis of the evidence for oral nutritional intervention on nutritional and clinical outcomes during chemo(radio)therapy: current evidence and guidance for design of future trials. Annals of oncology : official journal of the European Society for Medical Oncology, 29(5), 1141–1153. https://doi.org/10.1093/annonc/mdy114
- Lam, C. N., Watt, A. E., Isenring, E. A., de van der Schueren, M. A., & van der Meij, B. S. (2021). The effect of oral omega-3 polyunsaturated fatty acid supplementation on muscle maintenance and quality of life in patients with cancer: a systematic review and meta-analysis. Clinical Nutrition, 40(6), 3815-3826. https://doi.org/10.1016/j.clnu.2021.04.031
- LWDO (2024). Advies gebruik visolie en vis tijdens behandeling van kanker. https://oncologiedietisten.nl/wp-content/uploads/2024/10/Advies-gebruik-visolie-en-vis-tijdens-behandeling-voor-kanker.pdf
- Muscaritoli, M., Arends, J., Bachmann, P., Baracos, V., Barthelemy, N., Bertz, H., … & Bischoff, S. C. (2021). ESPEN practical guideline: Clinical Nutrition in cancer. Clinical Nutrition, 40(5), 2898-2913. https://doi.org/10.1016/j.clnu.2021.02.005
- Roodhart, J. M., Daenen, L. G., Stigter, E. C., Prins, H. J., Gerrits, J., Houthuijzen, J. M., Gerritsen, M. G., Schipper, H. S., Backer, M. J., van Amersfoort, M., Vermaat, J. S., Moerer, P., Ishihara, K., Kalkhoven, E., Beijnen, J. H., Derksen, P. W., Medema, R. H., Martens, A. C., Brenkman, A. B., & Voest, E. E. (2011). Mesenchymal stem cells induce resistance to chemotherapy through the release of platinum-induced fatty acids. Cancer cell, 20(3), 370–383. https://doi.org/10.1016/j.ccr.2011.08.010
- Ten Have, H. et al. (2022). Handboek voeding bij kanker. (3e editie) Utrecht, De Tijdstroom.
- Van der Meij, B. S., Teleni, L., Stanislaus, A. E., Murphy, R. A., Robinson, L., Damaraju, V. L., Chu, Q., Sawyer, M. B., & Mazurak, V. (2020). Plasma levels of platinum-induced fatty acid [16:4n-3] do not affect response to platinum-based chemotherapy: A pilot study in non-small cell lung cancer patients. Clinical nutrition ESPEN, 40, 263–268. https://doi.org/10.1016/j.clnesp.2020.09.009
- Van der Meij, B. S., & Mazurak, V. C. (2020). Fish oil supplementation and maintaining muscle mass in chronic disease: state of the evidence. Current opinion in clinical nutrition and metabolic care, 23(3), 164–173. https://doi.org/10.1097/MCO.0000000000000648
Een samenwerking tussen
