(On)gezonde vetten?

Ons eten zit vol met voedingsstoffen, waaronder vetten. Er bestaan verschillende soorten vet. Ons lichaam heeft vet nodig, maar te veel vet is ongezond. Wij vertellen je meer en lichten een aantal misvattingen over vet toe.

Verschillende soorten vet

Er bestaan verschillende soorten vet. Op basis van de structuur kunnen vetten worden opgedeeld in verzadigd en onverzadigd vet. Een handig ezelsbruggetje hierbij is Verzadigd vet is Verkeerd en Onverzadigd vet is Oké.

Verzadigd vet komt voor in snacks, koek en gebak. Het zit daarnaast ook in dierlijke producten, zoals vet vlees, volle melkproducten en volvette kaas. Verzadigd vet staat erom bekend het LDL-cholesterol in ons lichaam te verhogen. Een te hoog gehalte aan LDL-cholesterol is niet goed voor onze bloedvaten en kan de kans op hart- en vaatziekten vergroten.

Onverzadigd vet verlaagt juist het LDL-cholesterol en past mede daardoor in een gezonde voeding. Onverzadigd vet zit onder andere in (vette) vis, noten, olijfolie en vloeibare bak- en braadproducten.

De functies van vet

Vet zit in veel producten: van avocado tot pizza en van bak- en braadproducten tot kaas. Ons lichaam heeft vetten nodig. Vet heeft meerdere belangrijke functies:

  • Vet levert onder andere energie voor ons lichaam, per gram 9 kilocalorieën (kcal). Dit is meer dan koolhydraten en eiwitten, waarin per gram maar 4 kcal zitten.
  • Vet dat niet gelijk wordt gebruikt als energiebron wordt omgezet in lichaamsvet. Deze opslag is bedoeld als energievoorraad, als bescherming tegen de kou en als bescherming van je organen. 
  • Vet is ook nodig voor een optimale werking van onze ogen, hersenen en spieren. Bovendien hebben onze lichaamscellen vet nodig als bouwsteen. Ons lichaam kan de meeste vetzuren zelf aanmaken, maar een aantal niet. Degene die ons lichaam niet kan aanmaken, worden ook wel essentiële vetzuren genoemd. Voorbeelden hiervan zijn omega 3-vetzuren en omega 6-vetzuren.
  • Producten met vet leveren allerlei vitaminen. Zo zijn boter, halvarine, margarine en bak- en braadproducten belangrijke bronnen van vitamine A en D en oliën leveren vitamine E.

Inname van vet

Vet levert dus energie in de vorm van kilocalorieën. Voor het aantal kilocaloriëen maakt het niet uit welk soort vet je binnenkrijgt, maar voor je gezondheid wel. Vervang daarom verzadigd vet door onverzadigd vet én let er op dat je niet te veel vet binnenkrijgt!

Voor de inname van vet kan het volgende worden gehanteerd: een gemiddelde man mag ongeveer maximaal 110 gram vet per dag binnenkrijgen en een gemiddelde vrouw ongeveer maximaal 90 gram. Voor mensen die (bijna) overgewicht hebben is het goed om zo'n 10 gram minder vet naar binnen te krijgen.

Misvattingen over vet

Vet en overgewicht. Als je vet eet hoeft dit niet direct tot overgewicht te leiden. Het gaat erom dat de energie die je binnenkrijgt, door te eten en drinken, en de energie die je kwijtraakt, door te bewegen en sporten, in balans is. Dit wordt ook wel de energiebalans genoemd. Mocht je heel veel vet binnenkrijgen, dan kan dit ervoor zorgen dat je aankomt in gewicht doordat vet veel kilocalorieën levert.

Vet en kanker. Uit onderzoek is niet gebleken dat vet direct zorgt voor een vergrote kans op kanker. Wel is het zo dat vet de kans op overgewicht vergroot. Overgewicht vergroot de kans op maar liefst 12 kankersoorten. Indirect zorgt vet dus wel voor een vergrote kans op kanker.

Meer weten over voedingsstoffen in onze voeding? Lees dan hier verder.

Bronnen:
- World Cancer Research Fund International/American Institute for Cancer Research. Diet, Nutrition, Physical Activity and Cancer: a Global Perspective, Continuous Update Project Expert Report 2018
Voedingscentrum