Jengelen in de supermarkt

Ken je dat? Een jengelend kind in de supermarkt die zijn of haar zin wilt krijgen? Stampend en zelfs gillend middenin het gangpad tussen de pakjes koek, snoep, ijs of chocola? Veel ouders maken dit mee.

Wij hebben tips voor je, om het jengeldrama in de supermarkt te overleven.

Wat is de kracht van jengelen? 
Jengelen is het huilerig zeuren wat kinderen kunnen doen om hun zin te krijgen. Het beschrijft de worsteling tussen verzoeken van kinderen om specifieke voedingsmiddelen en dranken, meestal ongezond, en pogingen van ouders om hier niet in toe te geven. 

Het winnen van de worsteling is afhankelijk van hoe lang het kind doorgaat met zeuren en hoe luid ze hun verzoeken doen. Daarnaast speelt ook het ontstaan van een driftbui mee. Aan de andere kant heb je het uithoudingsvermogen van de ouders en hun weerstand voor soms gênante momenten in het bijzijn van anderen. Vaak wint het kind, maar een ouder kan punten scoren door te onderhandelen, zonder alles in zicht te hoeven kopen. 

Hoe vaak komt jengelen voor?
In Australië heeft een onderzoek plaatsgevonden waarbij 158 ouders zijn ondervraagd over het jengelen van hun kinderen tijdens het boodschappen doen. Hierbij gaf 73 procent van de ouders aan verzoeken van kinderen te krijgen tijdens het boodschappen doen. De meerderheid van de ouders (70 procent) gaf ook aan toe te geven aan deze verzoeken en ten minste één van de gevraagde items te kopen.

Opvallend is dat maar liefst 88 procent van de ouders aangaf dat de verzoeken (uiteindelijk jengelend) voor ongezonde voeding was. De meest gevraagde items waren chocolade en snoep (40 procent), gevolgd door cakes en koekjes (12 procent). Hieruit blijkt duidelijk dat kinderen zelden om gezond voedsel jengelen. Wanneer ongezonde voeding op verzoek wordt gekocht, is het niet wonderbaarlijk dat de inname van ongezonde snacks onder kinderen blijft stijgen. 

Wat stimuleert jengelen?
Uit onderzoek naar televisiekijken en voeding bij kinderen, is gebleken dat hoe langer kinderen televisie kijken hoe groter hun inname van ongezonde voeding en suikerrijke dranken is. Daarnaast eten ze minder fruit en groenten.  

Het aanbod van ongezonde voeding in supermarkten
In een ander onderzoek werd bij 170 supermarkten in 8 landen met een hoog inkomen gekeken hoeveel ruimte ingenomen werd door displays voor chips, chocolade, snoep en frisdrank met suiker. In alle landen was een groot deel van de supermarkten in beslag genomen door ongezonde voeding en dranken. In het Verenigd Koninkrijk was de ruimte in de supermarkten gewijd aan chips, chocolade en snoep het grootst. In Australië was die voor frisdrank. 

Stop kindermarketing voor ongezonde voeding
Deze gegevens benadrukken de noodzaak om de marketing van ongezonde voeding gericht op kinderen te beperken. Momenteel worden kinderen hiermee te veel geconfronteerd. Kinderen hebben het recht om op te groeien in een gezonde omgeving waarin ze een gezond voedingspatroon aanleren. Het Wereld Kanker Onderzoek Fonds is daarom onderdeel van de Alliantie Stop kindermarketing ongezonde voeding.

Onze survival-tips voor ouders

  • Vermijd het om kinderen mee te nemen tijdens het doen van boodschappen. Mocht dit niet lukken? Zorg er dan voor dat je kind niet met honger meegaat naar de supermarkt. Zo is de verleiding voor ongezonde snacks minder groot. 
  • Probeer in de supermarkt de gangpaden met ongezonde producten te vermijden. 
  • Leer kinderen welke voedingsmiddelen gezond en welke ongezond zijn. Onderhandel van tevoren welke snacks jullie gaan halen, en schrijf dit op je boodschappenlijst.
  • Voor kinderen vanaf zeven jaar en ouder kun je regels opstellen over ongezonde voedsel en dranken. Kinderen onder de zeven jaar kun je belonen voor het niet jengelen tijdens het boodschappen doen.
  • Leer kinderen wat het doel van reclame voor junk food is, en hoe het de verkoop van ongezonde voeding promoot in plaats van gezonde.
  • Leer jezelf de voedingsetiketten te lezen. Zo kun je zelf beoordelen wat gezond is en wat niet.
  • Gebruik win-win-onderhandeling, waarbij je een keuze geeft tussen twee opties. Zeg bijvoorbeeld: “Wil je vandaag deze kopen of die?”. Dit is ook mogelijk met gezond voedsel. Bijvoorbeeld: “Wil je vandaag een banaan kopen of aardbeien?”.
  • Stel samen een doel waarvoor gespaard kan worden. Leg het geld wat door niet te jengelen bespaard wordt in een speciale spaarpot.

Dit artikel is in stand gekomen in samenwerking met prof. Clare Collins van de University of Newcastle in Australië.