Mannen met een grotere lichaamsomvang op volwassen leeftijd, gemeten met de body mass index (BMI), hadden tot 16% meer kans om blaaskanker te krijgen dan mannen met een kleinere lichaamsomvang. Bij vrouwen werd dit verband niet gevonden. Dit blijkt uit een van de grootste studies over dit onderwerp tot nu toe.
Wat zegt nieuw onderzoek?
De nieuwe studie, gefinancierd door het Wereld Kanker Onderzoek Fonds, van professor Roger Milne van de afdeling Kankerepidemiologie van Cancer Council Victoria (Australië) analyseerde gegevens uit 30 langlopende internationale studies. Daarbij werden ongeveer 2.5 miljoen volwassenen gevolgd, van wie ruim 20 duizend blaaskanker hadden.
De onderzoekers zagen dat mannen een groter risico op blaaskanker hadden als de BMI hoger was. Vergeleken met mannen met een gezond gewicht hadden mannen met overgewicht ongeveer 8% meer kans op blaaskanker, terwijl mannen met obesitas ongeveer 16% meer risico liepen.
Uit de studie bleek ook dat een grotere taille omtrek (meestal gemeten op middelbare tot latere volwassen leeftijd) samenhing met een hoger risico op blaaskanker bij mannen. Er werd ook gevonden dat elke toename van 10 centimeter in taille omvang zorgt voor ongeveer 6% meer risico op blaaskanker bij mannen.
Professor Roger Milne zei:
“Overgewicht en obesitas vergroten de kans op 13 soorten kanker. We wilden meer duidelijkheid krijgen over het verband tussen lichaamsomvang en blaaskanker. Door gegevens van meer dan 2,5 miljoen mensen samen te brengen, komen we dichter bij antwoorden.
Een hogere BMI en een grotere tailleomvang op volwassen leeftijd hingen samen met een hoger risico op blaaskanker bij mannen. We zagen ook aanwijzingen dat je BMI van vroeg in de volwassenheid jaren later nog invloed kan hebben, wat een belangrijk onderwerp is voor toekomstig onderzoek.”
Verschillen tussen mannen en vrouwen
De studie van professor Milne vond bij vrouwen over het algemeen weinig bewijs dat BMI of tailleomvang (meestal gemeten op middelbare tot latere volwassen leeftijd) een verband had met het risico op blaaskanker.
Het verschil tussen mannen vrouwen kan volgens de onderzoekers deels te maken hebben met de manier waarop lichaamsvet wordt opgeslagen en hoe dit het lichaam beïnvloedt. Mannen slaan vaker vet op rond de buikorganen. Dit hangt samen met meer ontstekingen en veranderingen in insulineprocessen. Vrouwen slaan relatief meer vet op onder de huid.
Dr. Nina Afshar, van Cancer Council Victoria, zei:
“Overgewicht beïnvloedt het lichaam op verschillende manieren. Het kan hormonen veranderen, chronische ontstekingen veroorzaken en andere processen in gang zetten die abnormale celgroei stimuleren. We willen beter begrijpen hoe deze processen bijdragen aan het risico op blaaskanker en roepen op tot vervolgonderzoek naar de onderliggende mechanismen.”
Roken zorgt ook voor een groter risico op blaaskanker. De onderzoekers hielden hier rekening mee in hun studie. En terwijl roken ook een belangrijke factor blijft, laat de studie ook zien dat het behouden van een gezond gewicht en het vermijden van overtollig buikvet relevant kunnen zijn voor de preventie van blaaskanker, vooral bij mannen.
Onderzoek naar risico’s op jongere leeftijd
Toen onderzoekers keken naar een eerdere levensfase (tussen 18 en 21 jaar), ontdekten zij dat een BMI van 25 of hoger samenhing met een verhoogd risico op blaaskanker op latere leeftijd. Dit verband werd gevonden bij zowel mannen als vrouwen.
De onderzoekers benadrukken wel dat deze bevinding over je BMI tussen 18 en 21 met enige voorzichtigheid moet worden geïnterpreteerd. Vooral bij vrouwen is dit het geval, omdat de groep met de hoogste BMI op jonge leeftijd kleiner was. Er is meer onderzoek nodig om beter inzicht te krijgen in hoe het risico op blaaskanker tijdens het leven verandert. En ook over hoe factoren op jonge leeftijd later invloed kunnen hebben op het risico op blaaskanker.
Dr. Giota Mitrou, Executive Director Research and Policy van World Cancer Research Fund International, zei:
“Dit is een van de grootste studies tot nu toe die beter probeert te begrijpen of lichaamsomvang verband houdt met blaaskanker. Door groot onderzoek mogelijk te maken en bewijs samen te brengen, kunnen we verder kijken dan de wisselende resultaten van kleinere studies. Zo kunnen we wereldwijd duidelijkere en betrouwbaardere antwoorden geven over de preventie van blaaskanker.
Deze studie versterkt het bewijs dat, naast niet roken en het vermijden van kankerverwekkende stoffen voor de blaas, het behouden van een gezond gewicht — en vooral het vermijden van overtollig buikvet — kan helpen om het risico op blaaskanker te verlagen, met name bij mannen. Tegelijkertijd roept het belangrijke vragen op over hoe lichaamsomvang in de vroege volwassenheid het kankerrisico later in het leven kan beïnvloeden.”
Bronnen:
Pooling Project of Prospective Studies of Diet and Cancer (2026). Body Size and Bladder Cancer Risk: A Pooled Analysis of Prospective Studies From the National Cancer Institute Cohort Consortium. Journal of clinical oncology : official journal of the American Society of Clinical Oncology, 44(15), 1441–1456. https://doi.org/10.1200/JCO-25-02155
