Suikerrijke dranken: groot probleem in lage- en middeninkomenslanden

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie leven er meer kinderen met overgewicht in lage- en middeninkomenslanden dan in westerse landen. Tegelijkertijd neemt de consumptie van suikerrijke dranken in deze landen ook toe.

Waarom zijn suikerrijke dranken zo’n groot probleem? Onze hersenen registreren de calorieën die we via dranken binnenkrijgen minder goed dan de calorieën die we via vast voedsel binnenkrijgen. Hierdoor is de kans groter dat we teveel suikerrijke dranken drinken, wat uiteindelijk kan leiden tot gewichtstoename. Overgewicht en obesitas zijn een belangrijke risicofactor voor veel ziekten als hart- en vaatziekten, diabetes en kanker. Om deze reden staat het terugdringen van de consumptie van suikerrijke dranken hoog op de agenda van veel landen.

Stijging consumptie arme landen

De verkoop van suikerrijke dranken in hoge inkomenslanden daalt, mede dankzij de bewustwording van de gezondheidsrisico’s. Daarom richten de producenten hun marketing nu op opkomende markten als Azië, Afrika, Latijns-Amerika en het Midden-Oosten. En met succes want de verkoop van suikerrijke dranken in die landen stijgt, te zien in figuur 1. 

Figuur 1, bron: Center for Science in the Public Interest. (2016). Carbonating the World

Integreren in de lokale cultuur

Volgens het recent gepubliceerde rapport Carbonating the World gaan producenten slim te werk; ze proberen hun producten in de lokale cultuur te integreren en zo de verkoop te stimuleren (2). Voorbeelden van acties zijn:

  • Sponsoring van crickettoernooien in India.
  • Gratis WIFI in Coca-Cola kiosken op het platteland in Afrika.
  • Advertenties van suikerrijke dranken bij schoolingangen in Ghana en Zuid-Afrika.
  • Het aantrekken van kinderen op evenementen door middel van mascottes afkomstig uit hun cultuur.​

Succes in de digitale wereld

Naast bovengenoemde acties gebruiken de producenten ook nieuwe digitale marketingtechnieken als internetmarketing, sociale media en speciale themawebsites. Zulke marketingtechnieken werken vooral goed bij jonge doelgroepen. Interactieve promoties, spellen en wedstrijden die je kunt ‘delen’ verspreiden zich razendsnel via sociale media platforms als Facebook en bereiken zo duizenden kinderen en jongeren.

Er zijn geen landen die maatregelen hebben getroffen voor het reguleren van digitale marketingacties (behalve Zuid-Korea en Chili). Het is belangrijk dat landen de digitale marketing voor ongezonde voeding gericht op kinderen en jongeren goed reguleren, vooral nu in een steeds grotere digitale wereld.

Actie is nu noodzakelijk

Overgewicht en obesitas zijn in lage- en middeninkomenslanden een steeds groter probleem (zie figuur 2). Zo is volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (1) het aantal kinderen met overgewicht en obesitas in Afrika bijna verdubbeld sinds 1990, van 5,4 miljoen naar een schrikbarende 10,3 miljoen kinderen. Het is daarom nu belangrijker dan ooit dat juist deze landen maatregelen treffen om de consumptie van suikerrijke dranken te verminderen. Sommige landen hebben al maatregelen getroffen, zoals Mexico die onlangs een suikerbelasting op frisdranken introduceerde. We zien nu al de positieve effecten van deze maatregel; de consumptie van frisdranken is met 12% afgenomen (3).

Figuur 2, bron: World Health Organization. (2016). Report of the Commission of Ending Childhood Obesity

Ook in Nederland te veel suikerrijke dranken

Ook in Nederland zijn suikerrijke dranken een probleem. Zo bracht de organisatie foodwatch begin dit jaar een rapport naar buiten waaruit bleek dat veel drinkpakjes die kinderen mee naar school krijgen te veel suiker bevatten. Foodwatch onderzocht in totaal 194 drinkpakjes uit 5 grote supermarkten. In die pakjes bleek gemiddeld 16,2 gram suiker te zitten; dit zijn zo’n 4 suikerklontjes van 4 gram. Ruim een kwart van de pakjes bevatte zelfs meer suiker. Foodwatch wil dat minister Edith Schippers van Volksgezondheid ingrijpt om er voor te zorgen dat kinderen minder suiker binnenkrijgen. Nu zijn de fabrikanten, supermarkten en horecagelegenheden hier nog verantwoordelijk voor (4). Lees meer over dit onderzoek op de website van foodwatch.

Bronnen

  1. World Health Organization. (2016). Report of the Commission of Ending Childhood Obesity
     
  2. Center for Science in the Public Interest. (2016). Carbonating the world, Washington, DC, E.U.A.
     
  3. Arantxa Colchero M. et al. (2016). Beverage purchases from stores in Mexico under the excise
    tax on sugar sweetened beverages: observational study
    . British Medical Journal
     
  4. Foodwatch. (2016). Drinkpakjes voor kinderen, onderzoek foodwatch naar het suikergehalte.