Merendeel Nederlanders is voor een suikertaks

Uit onderzoek blijkt dat een meerderheid van de ondervraagde Nederlanders openstaat voor extra belasting op suikerhoudende dranken. Voorwaarde is wel dat de opbrengst wordt ingezet voor de publieke gezondheid.

Het onderzoek werd uitgevoerd binnen de afdeling Gezondheidswetenschappen van de Vrije Universiteit Amsterdam (VU) en is begin deze maand gepubliceerd in Public Health Nutrition [1]. Door middel van een online vragenlijst is bij een representatieve steekproef van 500 Nederlanders van 18 jaar en ouder nagegaan wat hun mening is over de invoering van een extra belasting op suikerhoudende dranken, ook wel een suikertaks genoemd. 

Van de ondervraagden gaf 55% aan dat ze voor een suikertaks op suikerhoudende dranken zoals frisdrank zijn als de opbrengsten gebruikt worden voor gezondheidsdoeleinden. Ongeveer een derde (32%) van de ondervraagden gaf aan tegen de invoering van een suikertaks te zijn, ook als de opbrengsten worden ingezet voor de publieke gezondheid.

Suikerhoudende dranken en overgewicht
In Nederland heeft ongeveer 50% van de volwassenen en 13% van de kinderen overgewicht of obesitas [2]. Overgewicht en obesitas vergroten de kans op onder andere diabetes, hart- en vaatziekten en maar liefst 12 kankersoorten. In het nieuwe onderzoek van de VU lijkt het overgrote deel van ondervraagden zich bewust te zijn van de gevolgen van overgewicht: 70% geeft aan dat overgewicht een belangrijk probleem is. 

Van de ondervraagden in het onderzoek denkt maar liefst 80% dat suikerhoudende dranken bijdragen aan het ontstaan overgewicht. Onderzoek bevestigt deze gedachte en is hier duidelijk over: het drinken van suikerhoudende dranken veroorzaakt een toename in gewicht [3]. Suikerhoudende dranken geven nauwelijks een vol gevoel, waardoor er al snel te veel van gedronken wordt. Bovendien bevatten ze (bijna) geen gezonde voedingsstoffen en leveren ze dus “lege” calorieën. 

Invoering van een suikertaks
Er is steeds meer bewijs dat een suikertaks op suikerhoudende dranken een effectieve strategie is om de consumptie van deze dranken te verminderen. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) raadt landen om deze reden aan een suikertaks op suikerhoudende dranken in te voeren en zo overgewicht en chronische ziektes te voorkomen. 

In verschillende landen is dit inmiddels ook gebeurd, bijvoorbeeld in het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk. Het World Cancer Research Fund netwerk, waar het Wereld Kanker Onderzoek Fonds deel van uitmaakt, heeft een overzicht gemaakt van de landen waar een suikertaks is ingevoerd, met een beschrijving van de maatregel en een evaluatie van het effect indien beschikbaar. Dit overzicht is onderdeel van het 'NOURISHING Framework'. 

Daarnaast heeft het World Cancer Research Fund netwerk een rapport uitgebracht dat beleidsmakers helpt bij het implementeren van een suikertaks op suikerhoudende dranken [4]. Op basis van internationale ervaringen worden in dit rapport handvaten geboden voor het ontwerpen, invoeren en evalueren van een suikertaks. Uitdagingen die in andere landen werden gezien worden behandeld om de kans van slagen in nieuwe landen te vergroten. Het rapport geeft inspiratie en advies om hier concreet mee aan de slag te gaan.

Een suikertaks in Nederland
In Nederland drinken volwassenen ruim 2 liter suikerhoudende dranken per week en kinderen zelfs bijna 3,5 liter [5]. Met het grote aantal Nederlanders dat overgewicht heeft en het groeiende bewijs dat een suikertaks op suikerhoudende dranken hiertegen kan helpen, lijkt een suikertaks ook in Nederland een passende maatregel. Verschillende wethouders van grote steden in Nederland, zoals Amsterdam, Rotterdam en Utrecht, pleiten dan ook voor zo’n suikertaks. Ook wij als gezondheidsorganisatie ondersteunen dit. 


Bronnen
[1] Eykelenboom M, et al.; PEN Consortium. Public acceptability of a sugar-sweetened beverage tax and its associated factors in the Netherlands. Public Health Nutr. 2020 Jun 4;1‐11. doi:10.1017/S1368980020001500

[2] Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Leefstijl en (preventief) gezondheidsonderzoek; persoonskenmerken.

[3] World Cancer Research Fund/American Institute for Cancer Research. Continuous Update Project Expert Report 2018. Non-alcoholic drinks and the risk of cancer.

[4] World Cancer Research Fund International (2018). Building momentum: lessons on implementing a robust sugar sweetened beverage tax.

[5] Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Resultaten voedselconsumptiepeiling 2012-2016. Voedingsmiddelen: suikerhoudende dranken