Preventie is een belangrijk thema: ook bij patiënten met diagnose kanker

Op 20 juni 2019 gaf Esther Heijkoop een presentatie over de richtlijnen voor kankerpreventie van het WKOF op het symposium 'Oncologie in perspectief'.

Het 25e symposium 'Oncologie in perspectief' werd door het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis (AVL) en het Nederlands Kanker Instituut (NKI) georganiseerd. Esther Heijkoop sprak op het symposium over de richtlijnen voor kankerpreventie.

Esther Heijkoop werkt als diëtist in het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis en is gespecialiseerd in hoofd-halsoncologie. Ze werkt in de oncologische revalidatie en ziet dagelijks diverse patiëntengroepen op de afdeling radiotherapie. 

Waarom koos je voor de richtlijnen voor kankerpreventie als onderwerp?
“Het is nog lang niet bij iedereen bekend dat overgewicht en obesitas de kans op het ontstaan van kanker vergroot. Vaak weten wij wel dat het drinken van alcohol en het eten van te veel rood en bewerkt vlees niet goed is, maar ik denk dat veel zorgverleners hier nog weinig over weten. Ik vond het daarom belangrijk hierover te spreken tijdens het jubileumsymposium. 

Voeding en bewegen wordt een steeds vanzelfsprekender onderdeel van de behandeling voor artsen en patiënten tijdens en na afloop van de behandeling. Doordat de nieuwe richtlijnen voor kankerpreventie in mei 2018 zijn gepubliceerd, leek mij dit een mooi thema om zorgverleners over te informeren. Preventie is voor ons in het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis een belangrijk aandachtsgebied. De organisatoren van het symposium waren direct enthousiast om kankerpreventie als onderwerp in het programma op te nemen toen ik dit benoemde.

Sinds 1995 organiseren vertegenwoordigers van oncologieverpleegkundigen en paramedici uit het Antoni van Leeuwenhoek jaarlijks dit symposium. Een symposium waar de deelnemer nieuwe kennis opdoet, ervaringen uitwisselt en collega's uit verschillende disciplines ontmoet. Een prima moment dus om het onderwerp preventie met collega zorgverleners te bespreken.

Het overgrote deel van de onderwerpen wordt gepresenteerd door vertegenwoordigers van verschillende beroepsgroepen uit het Antoni van Leeuwenhoek, waardoor de kracht en de dilemma's van de onderlinge multidisciplinaire samenwerking tot uiting komen."

Is er aandacht voor leefstijl en preventie in het ziekenhuis?
“Bij ieder gesprek met een patiënt komt leefstijl ter sprake, maar niet automatisch met het oog op preventie. De patiënt moet zijn voeding aanpassen, bijvoorbeeld meer eiwitten gaan eten en daarnaast ook meer bewegen. Wij geven voedingsadvies op maat. Adviezen die passen bij de leefstijl van de patiënt. Anders is de uitvoering niet haalbaar voor de patiënt.”

Welke onderwerpen komen er tijdens een gesprek met de patiënt aan bod?
“Adviezen over preventie worden gegeven door diëtisten en andere collega’s in het ziekenhuis over de onderwerpen roken, alcohol en veilig zonnen, maar alleen bij patiënten met een vorm van kanker waarbij deze factoren een rol spelen. Af en toe komen collega’s bij ons op de afdeling met vragen, bijvoorbeeld of er wel of geen voedingssupplementen moeten worden geadviseerd. Of met vragen over vleesgebruik.”

Vind je de aandacht voor preventie in de zorg voldoende of zijn er nog wensen? 
“Preventie is een belangrijk thema, ook voor mensen die behandeld zijn voor kanker. Dit is gericht op het verkleinen van het risico op terugkeer van de ziekte. Het kan nog meer in de huidige zorg worden ingebouwd als een standaard onderdeel van de behandeling en in het gesprek met de patiënt. Je kunt daarbij misschien denken aan een preventiepoli. Ook meer samenwerking tussen de 1e en de 2e lijn en meerdere disciplines is daarbij wenselijk. Er is zeker belangstelling voor meer aandacht voor kankerpreventie.”