Het gebruik van opium en het risico op kanker

Mensen die regelmatig opium gebruiken hebben een grotere kans op verschillende soorten kanker. Dit gaat om alvleesklier-, blaas-, hersen-, lever-, long-, maag-, slokdarm- en strottenhoofdkanker.

Dit blijkt uit nieuwe resultaten van de Golestan Cohort Study dat is gefinancierd door het World Cancer Research Fonds International netwerk. In deze studie worden sinds 2004 ruim 50.000 mensen uit noordoost Iran, met een leeftijd tussen de 40 en 75 jaar oud, gevolgd. 

Het hoofddoel van de Golestan Cohort Study is het in kaart brengen van de risicofactoren voor chronische ziekten, waaronder kanker. Daarbij wordt gekeken naar de rol van voeding en andere leefstijlfactoren, waaronder roken, alcoholconsumptie en opiumgebruik.

Relevantie van het onderzoek
Er zijn steeds meer aanwijzingen dat opium kanker zou kunnen veroorzaken. Echter zijn er nauwelijks prospectieve studies gedaan waarbij mensen over lange tijd zijn gevolgd en naar de langetermijneffecten van opium is gekeken. Dit komt doordat het erg lastig is om opiumgebruik op een betrouwbare manier te meten. 

Professor Reza Malekzadeh, hoofdonderzoeker van de Golestan Cohort Study, vertelt: “De Golestan Cohort Study is de enige prospectieve studie waarin gecontroleerde gegevens over opiumgebruik zijn verzameld bij een grote groep mensen die langdurig opium gebruiken. Dit gebeurde door middel van jaarlijkse metingen met vragenlijsten. Ook zijn er monsters van bloed, urine, haren en nagels verzameld om het gerapporteerde opiumgebruik te kunnen controleren. Deze studie biedt daardoor een unieke mogelijkheid om verschillende gezondheidsrisico’s, waaronder het risico op kanker en overlijden, te bepalen bij opium gebruikers.”

De resultaten van het onderzoek
Begin deze maand zijn de onderzoeksresultaten van een deelproject van de Golestan Cohort Study gepubliceerd in The Lancet Global Health [1]. Hierin is specifiek onderzocht wat het verband is tussen regelmatig opiumgebruik en verschillende soorten kanker. 

Na een periode van ongeveer 10 jaar was bij 1.833 van de 50.045 studiedeelnemers kanker vastgesteld. De resultaten laten een duidelijk verband zien tussen regelmatig gebruik van opium en een verhoogd risico op alvleesklier-, blaas-, hersen-, lever-, long-, maag-, slokdarm- en strottenhoofdkanker. Dit verband is dosis-afhankelijk, dus hoe meer opium er wordt gebruikt, hoe groter het risico op het ontwikkelen van deze kankersoorten. Uitzondering hierop is alvleesklierkanker. Hierbij geldt dat alleen een hoge dosis opium het risico op het krijgen van alvleesklierkanker vergroot. 

In landen waar veel opium wordt gebruikt kunnen verschillende factoren het opiumgebruik beïnvloeden. “In deze studie vonden we een verband tussen opium gebruik en het risico op kanker bij zowel rokers als niet-rokers, bij mannen en vrouwen, en bij mensen met zowel een lage als hoge sociaaleconomische status”, zo vertelt Mahdi Skeih, postdoctoraal onderzoeker bij de International Agency for Research on Cancer (IARC) en de hoofdauteur van het artikel.

Daarnaast bleek het verband tussen kanker en opium niet alleen te gelden voor pure opium maar ook voor andere middelen die zijn afgeleid van opium, ook wel opiaten genoemd. Voorbeelden van opiaten zijn heroïne en morfine. Het maakte voor het verband ook niet uit op welke manier de opium wordt gebruikt (roken, eten/drinken of inspuiten).

Impact van de resultaten
Volgens Paul Brennan, hoofd van de afdeling Genetica bij IARC en co-senior auteur van het artikel, hebben de nieuwe onderzoeksresultaten grote betekenis voor de volksgezondheid. “Gezien de grote toename in het gebruik van opiaten de afgelopen jaren, zijn wereldwijde initiatieven nodig om het misbruik van opiaten te verminderen. Ook zijn preventieve maatregelen nodig om de schadelijke effecten van het gebruik van opiaten op lange termijn tegen te gaan.”


Bron
[1] Sheikh M, et al. Opium use and subsequent incidence of cancer: results from the Golestan Cohort Study. Lancet Glob Health. Mei 2020. doi: 10.1016/S2214-109X(20)30059-0