Onderzoek naar leefstijl na diagnose blaaskanker

Zijn er factoren die het risico op terugkeer van een blaastumor verlagen? En die de kwaliteit van leven na diagnose blaaskanker kunnen verhogen? Deze vraag staat centraal in de UroLife studie.

Dr. Alina Vrieling is initiator en projectleider van deze studie aan het Radboudumc en publiceerde kortgeleden de eerste resultaten [1], [2]. Het uiteindelijke doel van de studie is te komen tot leefstijladviezen voor mensen met niet-spierinvasieve blaaskanker om hun ziekteverloop en kwaliteit van leven te verbeteren. 

Lees in dit artikel verder over de rol van leefstijlfactoren na de diagnose blaaskanker. 

Leefstijl en terugkeer van blaaskanker
In Nederland krijgen jaarlijks meer dan 6.500 mensen een tumor in de blaas. Bij ongeveer 70% daarvan is er sprake van oppervlakkige niet-spierinvasieve blaaskanker. Patiënten met een niet-spierinvasieve blaastumor hebben een goede overleving. Wel keert na chirurgische verwijdering bij 30 tot 50% de tumor binnen 5 jaar terug. Regelmatig een blaasonderzoek en eventueel een nieuwe behandeling is daarom belangrijk. 

Mede hierom is het noodzakelijk om factoren te vinden die het risico op terugkeer van de blaastumor verlagen en daarmee de kwaliteit van leven kunnen verhogen. Factoren die mogelijk een rol spelen zijn voedings- en leefgewoonten, zoals roken en sporten. Dit is alleen nog nauwelijks onderzocht. 

UroLife studie
Dit was voor dr. Alina Vrieling een belangrijke reden om in 2014 te starten met de UroLife studie (Urothelial cell cancer: Lifestyle, prognosis, and quality of Life).

Ze wil graag weten welke voedings- en leefgewoonten het risico op terugkeer en doorgroei van de ziekte vergroten. Ook wil ze weten hoe de kwaliteit van leven door leefstijl wordt beïnvloed bij mensen met de diagnose niet-spierinvasieve blaastumor. HIerbij kijkt ze naar leefstijlaanbevelingen van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds. Het uiteindelijke doel is te komen tot leefstijladviezen voor mensen met niet-spierinvasieve blaaskanker om hun ziekteverloop en kwaliteit van leven te verbeteren.

Risicofactoren voor kanker
Aan de studie deden 969 mensen met de diagnose niet-spierinvasieve blaaskanker mee. Alina Vrieling en haar groep bekeken of deze mensen zich bewust zijn van mogelijke risicofactoren voor het ontwikkelen van kanker en of zij zich houden aan de leefstijladviezen om kanker te voorkomen. 

Ook vroegen zij of de deelnemers dergelijke adviezen ontvangen van hun behandelend arts en wat hun houding is ten opzichte van leefstijladviezen gegeven door artsen.

Veel deelnemers (89%) zijn zich ervan bewust zijn dat roken een risicofactor is voor het ontwikkelen van kanker. De kennis over andere risicofactoren was veel lager en varieerde. Slechts 29% wist bijvoorbeeld dat consumptie van weinig groente en fruit een risicofactor is voor kanker en 67% was zich bewust dat overgewicht een risicofactor is voor kanker. 

Leefstijladviezen vanuit de praktijk 
Van de deelnemers voldeed 34% aan de aanbeveling voor een gezond lichaamsgewicht. Voor roken voldeed 85% aan de aanbeveling om niet roken.

Van de rokers gaf 70% aan dat ze het advies van hun arts kregen om te stoppen met roken en 36% gaf aan gestopt te zijn in de drie maanden voor of na diagnose. Slechts 21% van alle deelnemers gaf aan dat ze andere leefstijladviezen hadden ontvangen, terwijl meer dan 80% van de deelnemers positief tegenover het krijgen van leefstijladvies van hun arts stond.

Dit onderzoek laat zien dat mensen met niet-spierinvasieve blaaskanker zich weinig bewustzijn van risicofactoren voor het ontwikkelen van kanker. Ook is het aantal mensen dat zich aan de leefstijladviezen voor kankerpreventie houdt klein. 

Weinig mensen hebben leefstijladviezen van hun arts gekregen, behalve over stoppen met roken. De meeste mensen hebben wel een positieve houding ten aanzien van het krijgen van leefstijladviezen van hun arts. 

Informatie geven aan patiënten kan beter
Hoewel er op dit moment nog onvoldoende bewijs is dat voedings- en leefgewoonten samenhangen met het ziekteverloop na blaaskanker, zijn er wel aanwijzingen dat een gezonde leefstijl samenhangt met een lager risico op kanker, een beter ziekteverloop en een lager risico op tweede tumoren en bijkomende aandoeningen. Helaas blijkt dat maar weinig patiënten voldoende leefstijladviezen ontvangen. Dit betekent dat de informatievoorziening over risicofactoren voor kanker en leefstijladviezen voor kankerpreventie door artsen verder kan worden verbeterd.

Vervolg van het onderzoek
De UroLife studie gaat door met het onderzoeken of voedings- en leefgewoonten samenhangen met het risico op terugkeer en doorgroei van de blaastumor en op de kwaliteit van het leven. Ook bestaan plannen de relatie tussen voedings- en leefgewoonten en het ziekteverloop per tumorstadium en type tumor (moleculair subtype) verder te onderzoeken.

Uiteindelijk hoopt dr. Vrieling en haar team op basis van deze resultaten gepersonaliseerde leefstijladviezen te kunnen ontwikkelen voor mensen met niet-spierinvasieve blaaskanker om hun ziekteverloop te kunnen verbeteren.

UroLife wordt gefinancierd door Alpe d’HuZes/KWF Kankerbestrijding.


Bronnen

[1] Westhoff E, et al. Low awareness, adherence, and practice but positive attitudes regarding lifestyle recommendations among non-muscle-invasive bladder cancer patients. Urol Oncol. 2019 May 8. pii: S1078-1439(19)30149-8. 

[2] Westhoff E, et al. Body Mass Index, Diet-Related Factors, and Bladder Cancer Prognosis: A Systematic Review and Meta-Analysis. Bladder Cancer. 2018 Jan 20;4(1):91-112.