Uit de praktijk van oncologiediëtist Herma ten Have

De coronacrisis heeft invloed op het werk van veel mensen, zo ook op dat van oncologiediëtisten. Oncologiediëtist Herma ten Have vertelt over wat haar werk inhoudt en hoe dit gaat in tijden van corona.

Wanneer word je als oncologiediëtist ingeschakeld?
Herma vertelt: “Dat is heel verschillend. Soms zie ik mensen voordat de diagnose kanker officieel is gesteld, bijvoorbeeld omdat de huisarts vermoedt dat het om kanker gaat en het belangrijk is om met een goede voedingstoestand de behandeling te starten. Daarnaast help ik mensen tijdens hun behandeling en de periode daarna. Mensen die genezen zijn kunnen namelijk ook nog problemen met voeding ervaren. Verder zie ik als oncologiediëtist mensen bij wie genezing niet meer mogelijk is. Ik help hen dan in het palliatieve traject.”

Hoe ziet de voedingsbehandeling er uit?
“De voedingsbehandelingen kunnen heel divers zijn. Verschillende soorten kanker geven vaak verschillende voedingsproblemen. Bij long- of alvleesklierkanker vallen mensen vaak ongewenst (veel) af, terwijl bij borst- en prostaatkanker mensen regelmatig last hebben van ongewenste gewichtstoename. En bij darmkanker staan bijvoorbeeld darmklachten op de voorgrond.”

“Naast het soort kanker speelt het stadium van de kanker, de soort behandeling en de fase van behandeling een rol. Gaat het om een curatief traject, is het palliatief, of gaat het om herstel na de behandeling van kanker? Ik let daarbij vooral op de hoeveelheid energie en eiwitten, en de volwaardigheid van de voeding. De behandeling is altijd op maat en het plan maak ik samen met de patiënt.”

“Tijdens de behandeling werk ik veel samen met andere zorgverleners, zoals oncologieverpleegkundigen, oncologiefysiotherapeuten en met collega-diëtisten in het ziekenhuis in onze regio. Maar ook heb ik regelmatig contact met wijkverpleegkundigen en natuurlijk met de huisarts van de patiënt.”

Wat zijn de gevolgen van corona op deze behandelingen? 
“Het werk van een diëtist blijkt goed op afstand te kunnen worden gedaan, in tegenstelling tot het werk van bijvoorbeeld een fysiotherapeut. Het enige wat we nu niet doen zijn lichaamsmetingen, zoals BIA-metingen om de lichaamssamenstelling te bepalen. Verder gaan onze behandelingen gewoon door, alleen op afstand. Hiervoor bellen en videobellen we nu met patiënten.”

“Het is een ander soort contact, maar mensen zijn heel blij dat het kan. Ik mis zelf wel heel erg het face-to-face contact. Videobellen geeft mij meer informatie dan bellen zonder beeld, maar toch ben ik wel eens bang dat ik iets mis wat ik in het echt wel had opgemerkt. Aan de andere kant ben ik ook regelmatig verbaasd hoeveel mensen bij het eerste contact vertellen via de telefoon.”

Heb je tips voor patiënten en andere zorgprofessionals op gebied van voeding en kanker?
“Iedereen die informatie zoekt over voeding en kanker raad ik de website Voedingenkankerinfo.nl aan. Voeding is heel belangrijk bij kanker en je merkt ook dat patiënten hier veel vragen over hebben. Het is nuttig dat artsen en andere zorgverleners rondom de patiënt deze website ook kennen.”

“Ook is het belangrijk dat mensen die problemen en/of vragen hebben over voeding en kanker door worden verwezen naar een (gespecialiseerde) diëtist. Op www.verwijsgidskanker.nl kun je een oncologiediëtist in de buurt vinden. Soms is één afspraak bij een diëtist al voldoende om de vragen te beantwoorden.”