Gaan mensen gezonder leven na de diagnose darmkanker?

Om de kans te verkleinen om opnieuw kanker te krijgen, kun je het best de aanbevelingen ter preventie van kanker van het WKOF opvolgen. Maar veranderen patiënten die darmkanker krijgen hun leefstijl?

We zijn in gesprek gegaan met Moniek van Zutphen, die vol passie vertelt: “We weten dat veel Nederlanders niet aan alle richtlijnen voor een gezonde leefstijl voldoen, maar mensen geven vaak aan dat wanneer ze zelf met kanker te maken krijgen, ze gemotiveerd zijn om hun leefstijl te veranderen.”

“Ruim 80.000 mensen in Nederland kregen de afgelopen 10 jaar de diagnose darmkanker. Een gezonde leefstijl kan na deze diagnose de prognose mogelijk verbeteren, daarom waren we in onze studie heel benieuwd of én op welke wijze mensen hun leefstijl aanpassen na de diagnose darmkanker.”

Leefstijl na darmkanker
“Om de leefstijl na darmkanker te onderzoeken, hebben we vragenlijsten over voeding, beweging, gewicht, alcohol inname en rookgedrag ingezet. De vragenlijsten werden ingevuld door 1.072 deelnemers van de COLON-studie vlak na de diagnose darmkanker, een half jaar en twee jaar na de diagnose. Alle deelnemers zijn tussen 2010 en 2015 behandeld voor (niet uitgezaaide) darmkanker in twaalf verschillende ziekenhuizen in Nederland.”

Verbetering van minstens één leefstijlfactor
“Het bleek dat wel 70% van de mensen minimaal één aspect van hun leefstijl verbeterden. Mensen gingen vooral minder suikerrijke dranken, zoals frisdrank, drinken. Ook gingen ze minder rood en bewerkt vlees eten.”

Geen verbetering totale leefstijl 
“Daarnaast onderzochten we met behulp van een leefstijlscore de samenhang tussen verschillende aspecten van de leefstijl. Deze leefstijlscore meet hoe goed door studiedeelnemers aan de richtlijnen voor een gezond gewicht, voldoende bewegen, en gezond eten en drinken als geheel wordt voldaan.”

“Uit de analyses is gebleken dat 50% van de deelnemers meerdere aspecten van hun leefstijl veranderden. Het bijzondere daarbij is dat ze beter voldeden aan de ene richtlijn en juist slechter aan de andere. Hierdoor liet de leefstijlscore bij de diagnose en 2 jaar na de diagnose nauwelijks een verandering zien. Gemiddeld gezien verbeterde de leefstijlscore daarom niet na de diagnose darmkanker.”

Verrassend
Moniek van Zutphen: “Ik vond het verrassend dat mensen nauwelijks gezonder gaan leven na de diagnose darmkanker. Dit lijkt in eerste instantie in tegenspraak met het resultaat dat 70% van de deelnemers minimaal 1 aspect van hun leefstijl verbeterden. Maar gezond leven bestaat uit meerdere aspecten: een gezond gewicht, actief zijn, en gezond eten en drinken. Het is gebleken dat verbeteringen vaak samengaan met verslechteringen op andere onderdelen.”

Betekenis zorg
“Dit onderzoek laat zien dat veel mensen niet leven in overeenstemming met de richtlijnen voor de preventie van kanker en dat dit niet verbetert na de diagnose darmkanker.”

“Ondersteuning op het gebied van leefstijlverbetering is nodig na de diagnose darmkanker. Het is belangrijk dat artsen en mensen met kanker samen over leefstijl praten. Zonder ondersteuning lukt het de meeste mensen niet om gezonder te gaan leven na kanker. De rol van zorgverleners is hierbij bijzonder belangrijk. Zij kunnen gezond gedrag bespreken met hun patiënten en aangeven waar betrouwbare informatie over gezond leven na kanker kan worden gevonden en wordt gegeven.”

Over de onderzoeker
Moniek van Zutphen werkt als promovenda aan de Wageningen University & Research, bij de afdeling Humane Voeding en Gezondheid in de COLON-studie. Het onderzoek is gefinancierd door KWF Kankerbestrijding. Het wetenschappelijke artikel van dit onderzoek is recent verschenen in het Journal of Cancer Survivorship [1].

Bron 
[1]. Van Zutphen M, et al. Colorectal cancer survivors only marginally change their overall lifestyle in the first 2 years following diagnosis. J Cancer Suv. 2019 Dec;13(6):956-967. doi: 10.1007/s11764-019-00812-7. Epub 2019 Oct 23.