“Kankerpreventie moet al starten vóór de zwangerschap”

In gesprek met prof. dr. Paul Rogers, kinderoncoloog in het Britisch Columbia Kinderziekenhuis en professor aan de Universiteit van Britisch Columbia in Vancouver, Canada.

Dr. Rogers legt uit waarom kankerpreventie al vóór de zwangerschap moet starten. 

Goede voeding tijdens de zwangerschap, kindertijd en adolescentie
“Ik ging als dokter mee tijdens een jongerenreis van 17 jonge mensen die behandeld waren voor kanker. Via een vragenlijst vroeg ik hen naar hun eetgewoonten. De resultaten lieten zien dat de jongeren erg veel suikerrijke voedingsmiddelen en dranken namen en dat ze onvoldoende groente en fruit aten.

Voeding speelt een rol bij de preventie van kanker. Er is te weinig aandacht hiervoor. Maar dit is noodzakelijk in de periode vóórafgaand aan en tijdens de zwangerschap en gedurende de kinderjaren en adolescentie. Alleen dan heb je er maximaal profijt van in de loop van het leven. 

Het is duidelijk dat voeding een grote impact heeft. Kinderleukemie bijvoorbeeld, heeft een slechtere prognose bij zowel ondervoede kinderen als bij obese kinderen. In welvarende landen is de overleving van de meeste vormen van kinderkanker meer dan 80%. In landen met lage inkomens daarentegen, is de overleving slechts amper 20%. Te veel ondervoede kinderen in ontwikkelingslanden sterven aan kanker.”

Voeding en overleving van kinderkanker
“Het blijkt dat een goed voedingsadvies en begeleiding ten goede komt aan kinderen en hen ondersteunt bij het omgaan met kanker. Het verbetert het welbevinden en helpt bij het verminderen van de toxische effecten van chemotherapie, radiotherapie en chirurgie. In sommige landen, zoals in India, is de overleving van kinderkanker enorm gestegen, onder andere door voedingsbegeleiding te geven op individueel niveau en ook door middel van ondersteuningsgroepen.

Uit de wetenschap is gebleken dat er een afname van kinderleukemie en neuroblastoom te zien is, wanneer er adequate fruit- en groenteconsumptie is of wanneer in de periode rondom de conceptie en het begin van de zwangerschap foliumzuur wordt gesuppleerd. Voeding is van belang in elke levensfase, maar is zeer belangrijk tijdens de zwangerschap, gedurende de kindertijd en tijdens de periode van adolescentie.”

Gezondheidsinformatie omzetten in actie
“Er is veel informatie beschikbaar om ons heen, over voedingsmiddelen die goed en slecht voor je zijn. Ondanks het feit dat er veel gepubliceerd wordt over de voordelen van goede voeding, is er weinig overeenstemming over hoe gezonde voeding meer kan worden doorgevoerd in de strategieën rondom preventie. Deze strategieën kunnen onder andere gericht zijn op het geven van voedingsadvies aan ouders, scholen helpen bij het geven van voedingsinformatie, de gezondheidszorg helpen en duidelijk advies geven aan het algemene publiek. 

De focus is op dit moment echter voornamelijk gericht op het vroegtijdig diagnosticeren en het behandelen van kanker, maar niet op kankerpreventie. Verder wordt het belang van voeding vaak nog over het hoofd gezien.

Veel landen hebben geen beleid op het gebied van volksgezondheid met aandacht voor de rol van voeding. De inname van ‘fast food’ en met suiker gezoete dranken draagt bij aan obesitas, dat ook een risicofactor is voor kanker en andere ziekten.”

Survivors van kinderkanker
“De zorg voor kinderen met kanker gaat over het genezen, en we zijn daarin succesvol wanneer ziekenhuizen en klinieken daarvoor voldoende middelen beschikbaar hebben. We zijn ons erg bewust van de aanzienlijke lange termijn complicaties van kanker en de behandelingen. Survivors van kinderkanker hebben een meer kans op het opnieuw ontwikkelen van kanker. Aanpassingen in voeding en leefstijl zijn hierbij belangrijk.”

Focus op preventie
“Beschikbare richtlijnen over geschikte voeding dienen effectiever te worden gepromoot en gebruikt. Interventies op het gebied van preventie zijn er onvoldoende en preventie krijgt niet de aandacht en ondersteuning die het verdient. 

Voor kankerpreventie moeten we strategieën gaan omarmen met een sterke focus op voeding, startend bij de zwangerschap, of zelfs daarvoor. Polio is niet effectief bestreden door het te genezen, maar door een succesvolle preventiestrategie. Laten we hetzelfde doen voor de vormen kanker die we kunnen voorkomen.”

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met prof. dr. Paul Rogers.