Mogelijk lager risico op borstkanker door antioxidanten

Alfa- en betacaroteen (pro-vitamine A) en mogelijk vitamine C kunnen het risico op borstkanker verlagen. Dit blijkt uit nieuw Nederlands onderzoek onder leiding van dr. Carla van Gils van het Universitair Medisch Centrum Utrecht.

Dat sommige antioxidanten tegen verschillende kankersoorten kunnen beschermen was al bekend, maar uit nieuw onderzoek blijkt nu ook een verband met borstkanker. Het onderzoek is gepubliceerd in het American Journal of Clinical Nutrition (1).

Verschillende typen borstkanker

Borstkanker is kankersoort nummer 1 bij vrouwen in Nederland. Elk jaar krijgen zo’n 14.500 vrouwen de diagnose borstkanker. Van deze gevallen is 80 procent van het type hormoongevoelige borstkanker (ER+). Dit betekent dat de tumor groeit onder invloed van hormonen, zoals oestrogeen. De overige 20 procent groeit niet onder invloed van hormonen en heet daarom hormoonongevoelige (ER-) borstkanker. Van beide typen borstkanker is bekend dat alcohol, overgewicht en weinig lichaamsbeweging risicofactoren zijn. Om het verband tussen groente en fruit bij zowel ER+ als ER- borstkanker goed te kunnen onderzoeken, heeft het onderzoeksteam van dr. Van Gils ervoor gezorgd dat van beide typen borstkanker voldoende aantallen in de studie zijn opgenomen.

Antioxidanten en het risico op borstkanker

Dr. Van Gils: “Voor het onderzoek is informatie over de inname van verschillende antioxidanten uit groenten en fruit, zoals alfa- en betacaroteen, vitamine C, E en A, gehaald uit de bloedwaarden van de deelnemende vrouwen. Bloedwaarden zijn een betrouwbare biomarker voor de groente- en fruitinname en vormen een belangrijke aanvulling op gegevens uit voedingsvragenlijsten.”

De belangrijkste resultaten van het onderzoek zijn:

  • De vrouwen met de hoogste alfacaroteenwaarden hadden een 39 procent lager risico op ER- borstkanker vergeleken met vrouwen met de laagste waarden. Er werd geen verband gevonden met ER+ borstkanker.
  • De vrouwen met de hoogste betacaroteenwaarden hadden een 59 procent lager risico op ER- borstkanker vergeleken met de vrouwen met de laagste waarden. Er werd geen verband gevonden met ER+ borstkanker.
  • Vitamine C leek geassocieerd met een lager risico op zowel ER- als ER+ borstkanker, maar dit verband was minder sterk.

Carotenoïden in groente en fruit

De resultaten van dit onderzoek laten zien dat hormoonongevoelige borstkanker sterk gerelateerd is aan alfa- en betacaroteenconcentraties in het bloed. Ook vitamine C lijkt mogelijk te beschermen tegen dit type borstkanker. Dezelfde wetenschappers zagen in een eerder onderzoek dat het eten van veel groenten geassocieerd was met een lager risico op hormoonongevoelige borstkanker (2). Dr. Van Gils: “Dit bewijst nog niet dat het nuttig is om voedingssupplementen te nemen. Uit een eerdere meta-analyse bleek dat alfa- en betacaroteen uit supplementen geen relatie hadden met het risico op borstkanker”(3).

Het Wereld Kanker Onderzoek Fonds adviseert om de voedingsstoffen die we nodig hebben te halen uit gezonde voeding. Carotenoïden zitten vooral in wortels, (groene)bladgroenten en koolsoorten, maar ook in mango en watermeloen. Veel vitamine C is te vinden in spruitjes, paprika, broccoli en citrusvruchten.

De resultaten van dit onderzoek leveren een belangrijke bijdrage aan de kennis over het verband tussen groente en fruit en het risico op kanker. Ons advies is om elke dag ten minste vijf porties groente en fruit te eten en zoveel mogelijk te variëren in de soorten. Lees meer over onze aanbeveling over plantaardige voeding.

Meer informatie over het onderzoek

Voor het onderzoek Plasma carotenoids, vitamin C and risk of breast cancer, hebben de onderzoekers onder leiding van dr. van Gils van het Universitair Medisch Centrum Utrecht gegevens geanalyseerd van ruim 1500 borstkankerpatiënten en 1500 controle personen (vrouwen die de ziekte niet kregen) afkomstig uit de EPIC-studie (European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition). Het onderzoek is deels gefinancierd door het Wereld Kanker Onderzoek Fonds.

Bronnen

  1. Bakker M. F., et al. (2016). Plasma carotenoids, vitamine C, tocopherols and rethinol and the risk of breast cancer in the EPIC cohort. American Journal of Clinical Nutrition. The American Journal of Clinical Nutrition.
  2. Emaus M.J., et al (2016). Vegetable and fruit consumption and the risk of hormone receptor-defined breast cancer in the EPIC cohort. The American Journal of Clinical Nutrition
  3. Druesne-Pecollo N., et al. (2010). Beta-carotene supplementation and cancer risk: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. International Journal of Cancer