Kanker door pech of externe factoren?

‘Kanker komt vooral door pech.' Dit ongenuanceerde bericht verscheen een jaar geleden in de media.

Statistici hebben nu opnieuw berekeningen uitgevoerd en zijn tot de conclusie gekomen dat de meeste gevallen van kanker juist ontstaan door externe factoren zoals leefstijl, voeding en de omgeving.

Fouten bij de celdeling

Twee op de drie kankergevallen zouden ontstaan door willekeurige fouten bij de stamceldeling en kunnen niet voorkomen worden, concludeerden wetenschappers vorig jaar in het vakblad Science. Het onderzoek veroorzaakte destijds veel ophef. Wij gaven hier eerder al een reactie op. Want wat niet door de media werd opgepikt maar wel uit het onderzoek bleek, was dat een derde van de kankergevallen toegeschreven kan worden aan ongezonde voeding en leefstijl. Dit komt overeen met de resultaten uit onze uitgebreide analyses van bevindingen uit onderzoek wereldwijd.

Externe factoren spelen een grote rol

Recent hebben statistici van het Stony Brook University in New York uit hun gegevens een soort ondergrens getrokken van het aantal kankergevallen dat onvermijdbaar is. Ze concludeerden dat hooguit 10 tot 30 procent van de gevallen toe te schrijven is aan toevallige fouten bij de stamceldeling en dus onvermijdbaar is. De overige 70 tot 90 procent komt door externe factoren, als roken, voeding, blootstelling aan de zon, luchtvervuiling, maar ook genetische foutjes. Dit spreekt het eerdere onderzoek tegen waaruit bleek dat de meeste kankergevallen ontstaan door ‘pech’.

“Het is niet zo dat de meeste gevallen van kanker ‘gewoon’ ontstaan en dat we zelf niks kunnen doen om deze gevallen te voorkomen”, vertelt dr. Kate Allen, hoofd van de afdeling wetenschap en publieke zaken van World Cancer Research Fund (WCRF) International. “Ook ons onderzoek toont aan dat de meeste kankergevallen veroorzaakt worden door externe factoren en dat we door veranderingen in onze leefstijl zelf iets kunnen doen om ons risico op kanker te verlagen. Door gezond te eten, geen alcohol te drinken, voldoende te bewegen en een gezond gewicht te behouden kunnen we ongeveer een derde van de meest voorkomende gevallen van kanker voorkomen. Daarnaast is het natuurlijk belangrijk om niet te roken.”

Nog veel onbekend over ontstaan van kanker

Kate Allen: “Door wetenschappelijk onderzoek komen we steeds meer te weten over het ontstaan van kanker. Toch is er ook nog veel onbekend op dit gebied. Hoe meer we begrijpen over de mechanismen die een rol spelen bij het ontstaan van kanker, des te beter we preventiestrategieën kunnen ontwikkelen om de kans op kanker te verkleinen en de overlevingskansen te verbeteren. Daarom stimuleert en financiert het Wereld Kanker Onderzoek Fonds onderzoek naar mechanismen bij het ontstaan van kanker. Op deze manier streven we naar een wereld waarin niemand een kanker krijgt die voorkomen kan worden".

Meer informatie

Wu S., et al. (2015). Substantial contribution of extrinsic risk factors to cancer development. Nature