Aanbeveling spotlight – Eet minder vlees

Eet niet meer dan 500 gram rood vlees per week, zoals rund- en varkensvlees en eet liever geen bewerkt vlees, zoals ham en salami.

Het eten van rood en bewerkt vlees kan het risico verhogen op:

  • Dikkedarmkanker

Wat is rood en bewerkt vlees?

Rood vlees is al het vlees van gefokte zoogdieren, zoals rundvlees, varkensvlees, lamsvlees en geitenvlees. Het gaat om alle vormen zoals hamburgers, gehakt, karbonades en lamskoteletten. Met rood vlees bedoelen we dus niet alleen vlees dat niet helemaal doorbakken is, zoals biefstuk, maar vlees dat van nature (rauw) rood is. Gevogelte, zoals kipfilet en kalkoen, valt niet onder rood vlees.

Bewerkt vlees is rood vlees dat is geconserveerd door het te roken, drogen, zouten of door er conserveringsmiddelen aan toe te voegen. Voorbeelden zijn ham, bacon, salami en veel soorten worst (zoals knakworst en rookworst). Vleesproducten, zoals hamburgers, vallen alleen in de categorie bewerkt vlees als deze zijn geconserveerd met zout of chemische additieven (om ze langer houdbaar te maken).

Ons advies

Rood vlees bevat gezonde voedingsstoffen als eiwitten, ijzer en zink en maakt daarom in kleine hoeveelheden deel uit van een gezond voedingspatroon. Ons advies is om per week niet meer dan 500 gram (gewicht na bereiding) te eten. Dit komt overeen met ongeveer 700-750 gram rauw vlees.

Van bewerkt vlees is geen veilige hoeveelheid gevonden waarbij het risico op darmkanker niet wordt verhoogd. Ons advies is daarom bewerkt vlees niet te eten, of alleen bij uitzondering.

Mechanismen

  • Heemijzer is de stof die vlees zijn rode kleur geeft. Het is een organische verbinding en onderdeel van hemoglobine, het molecuul dat zuurstof in de rode bloedcellen vervoert. Hoe roder het vlees, hoe meer heemijzer het bevat. Men vermoedt dat heemijzer de wand van de dikke darm kan beschadigen. Heemijzer kan tevens de aanmaak van N-nitrosobestanddelen bevorderen die het DNA in onze lichaamscellen kunnen beschadigen.
  • N-nitrosobestanddelen zijn organische verbindingen die onder bepaalde omstandigheden kunnen worden gevormd uit nitriet. Deze N-nitrosobestanddelen hebben een kankerverwekkende werking. Door rood vlees te conserveren door het te roken, zouten of door de toevoeging van conserveringsmiddelen (zoals nitriet), kunnen er N-nitrosobestanddelen worden gevormd.
  • De bereidingswijze van vlees kan een rol spelen bij het ontstaan van kanker. Zo ontstaan er bij het frituren en barbecueën van vlees temperaturen die kunnen oplopen tot 400 °C. Hierdoor kunnen kankerverwekkende stoffen ontstaan zoals Heterocyclische aminen (HCA's) en Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK's). Ook kan het vlees makkelijk verbranden. Er zijn echter nog maar weinig aanwijzingen dat het eten van aangebrand of verkoold voedsel tot een grotere kans op kanker leidt. Toch is het verstandig om het niet te vaak te eten.
  • Onderzoek wijst uit dat mensen die veel vlees eten, minder plantaardig voedsel eten. Hierdoor krijgen ze minder stoffen binnen die tegen kanker kunnen helpen beschermen. Vlees bevat ook meer vet dan plantaardige voeding wat het risico op overgewicht vergroot.

Bronnen

  1. World Cancer Research Fund / American Institute for Cancer Research. Food, Nutrition, Physical Activity and the Prevention of Cancer: a Global Perspective. Washington DC: AICR, 2007.
  2. World Cancer Research Fund International/ American Institute for Cancer Research. Continuous Update Project.