Alles over zuivel

Een glas melk bij het ontbijt, een boterham kaas bij de lunch of een schaaltje vla als toetje; zuivel is niet weg te denken uit ons eetpatroon. Maar wat is het verschil tussen al die soorten zuivel en het effect ervan op je gezondheid?

Mager, halfvol of vol

Laten we bij de basis beginnen: het verschil tussen magere, halfvolle en volle zuivel. Deze termen vertellen hoeveel vet een zuivelproduct bevat. In magere zuivel zit het minste vet, omdat het grootste gedeelte van het vet uit deze zuivel is verwijderd. Volle varianten bevatten daarentegen het meeste vet. 

In Nederland is wettelijk vastgesteld hoeveel vet verschillende zuivelvarianten mogen bevatten. 

  • Magere melk bevat minder dan 0,5% vet 
  • Halfvolle melk bevat tussen de 1,5% en 1,8% vet 
  • Volle melk mag 3,5% vet bevatten

Voor pap, vla en yoghurt zijn deze percentages ongeveer gelijk. Bij kwark verschilt dit iets: magere kwark bevat minder dan 1% vet en volle kwark kan tussen de 6% en 8% vet bevatten. Een andere uitzondering is volle Turkse of Griekse yoghurt, waarbij het vetpercentage rond de 10% ligt.

Bij kaas wordt de hoeveelheid vet anders aangegeven. Hierbij geeft bijvoorbeeld het getal 30+ of 48+ op de verpakking aan hoeveel vet de kaassoort bevat. Hoe hoger dit getal, hoe vetter de kaas is.

Verschillende soorten zuivel

Hoewel alle zuivelproducten zijn gemaakt op basis van melk, heeft toch ieder product zijn eigen smaak en textuur. Hoe dat kan? Hieronder leggen we uit hoe een aantal veel gegeten zuivelproducten worden gemaakt.

  • Karnemelk ontstaat doordat er bepaalde bacteriën aan magere melk worden toegevoegd. Deze bacteriën zetten suikers die van nature in melk zitten om in zuur, wat de typische smaak aan karnemelk geeft. 
  • Yoghurt wordt net zoals karnemelk gemaakt door het toevoegen van bacteriën die suikers omzetten in zuur. De soort bacteriën die aan yoghurt worden toegevoegd, zijn alleen anders in vergelijking met karnemelk. Daarnaast kan yoghurt van zowel magere als halfvolle of volle melk worden gemaakt. 
  • Kaas wordt gemaakt door aan melk een bindmiddel toe te voegen, ook wel stremsel genoemd. Dit middel zorgt ervoor dat melk samenklontert. Hoe langer de kaas vervolgens rijpt, hoe droger en pittiger de smaak van de kaas wordt.
  • Kwark is eigenlijk een kaassoort, die in tegenstelling tot de ‘normale’ kazen niet wordt gerijpt. Ook worden er bacteriën toegevoegd bij de bereiding van kwark.
  • Vla ontstaat door een mengsel van melk, zetmeel, suiker, geur-, kleur- en smaakstoffen te verhitten.

Gezondheidseffecten

Zuivelproducten leveren veel goede voedingsstoffen. Ze bevatten veel eiwitten en met een portie zuivel krijg je veel vitamine B2, B12 en calcium binnen. 

Toch is het opletten met sommige zuivelproducten. Aan producten zoals vla en vruchtenyoghurt worden vaak suikers toegevoegd. Kies liever voor een zuivelproduct zonder toegevoegde suikers. Door minder calorieën binnen te krijgen behoud je makkelijker een gezond gewicht en verklein je de kans op kanker. 

Kankerverwekkend?

Melkproducten zijn niet kankerverwekkend. Uit onderzoek blijkt dat het drinken of eten van zuivel zelfs mogelijk zou kunnen beschermen tegen dikkedarmkanker. Hoe dat precies zit? De calcium uit zuivel beschermt onze cellen in de darmen tegen de schade veroorzaakt door zuren. Daarnaast remt calcium ongewenste celdeling, waardoor cellen minder snel ongeremd gaan delen. Zet dus gerust zuivel op het menu!

Bronnen:
- Voedingenkankerinfo.nl
- Voedingscentrum


Volle yoghurt bevat minder calorieën dan magere vruchtenyoghurt. Is dit een feit of is het een fabel? Het antwoord lees je hier